M\u00fczik g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda \u00e7ok geni\u015f bir kullan\u0131m alan\u0131na sahiptir. Radyoda, televizyonda, i\u015fyerinde, camide, kilisede, konserlerde, danslarda, okullarda, spor kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131nda vs. her yerde dinlenir. \u0130nsanlar milyarlarca liray\u0131 kompakt disk, CD \u00e7alar, kaset\u00e7alar, kaset, CD, konser bileti, m\u00fczik aletleri sat\u0131n almaya yat\u0131r\u0131rlar. M\u00fczik ya\u015fl\u0131-gen\u00e7, zengin-fakir, kad\u0131n-erkek hayat\u0131n her kesiminden insan\u0131 e\u011flendirir. M\u00fczik, toplumda de\u011fi\u015fik \u015fekillerde kullan\u0131l\u0131yor olsa da bilim adamlar\u0131 bunu s\u0131n\u0131fland\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Merriam isimli bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131, ama\u00e7lar\u0131na ve sebeplerine g\u00f6re m\u00fczi\u011fin, \u00e7o\u011fu k\u00fclt\u00fcrde on b\u00fcy\u00fck fonksiyonu oldu\u011funu belirtmi\u015ftir:<\/p>\n\n\n\n
1. Fiziksel tepki
2. \u0130leti\u015fim
3. Duygusal ifade
4. Sembolik tan\u0131mlama
5. Sosyal normlara uygunlu\u011fu g\u00fc\u00e7lendirme
6. Din\u00ee ayinler ve toplumsal geleneklerin ge\u00e7erli k\u0131l\u0131nmas\u0131
7. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve sa\u011flaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tesis edilmesi
8. Toplumsal kayna\u015fman\u0131n tesis edilmesi
9. Estetik zevk
10. E\u011flenme<\/p>\n\n\n\n
ENERJ\u0130 B\u0130\u00c7\u0130M\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n Temelde m\u00fczik, dokunma ve i\u015fitme duyusu taraf\u0131ndan alg\u0131lanan bir enerji bi\u00e7imidir. Ses kayna\u011f\u0131 ister keman, ister piyano, ister ney, ister bir m\u00fczik kutusu, ister bir insan sesi olsun her m\u00fczikal kaynak hava molek\u00fcllerini etkileyen b\u00fcy\u00fckl\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc yo\u011funlukta enerjiler olu\u015fturur. Bunlar ses dalgalar\u0131 olarak bilinir. M\u00fczikle \u00e7evredeki di\u011fer sesler aras\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck fark, m\u00fczikal ses dalgalar\u0131n\u0131n belirli bir zaman biriminde d\u00fczenli tarzda organize olmaya meyilli olmas\u0131d\u0131r. Ses ayar\u0131, ses \u015fiddeti, ses t\u0131n\u0131s\u0131 ve armoni gibi yap\u0131sal ses elemanlar\u0131, anlaml\u0131 ve e\u011flenceli dinleme deneyimleri olu\u015fturmak i\u00e7in insanlara yard\u0131m eder. Ses dalgalar\u0131 i\u015fitme kanal\u0131nda kulak zar\u0131na do\u011fru huni bi\u00e7iminde bir ak\u0131m olu\u015fturur. Kulak zar\u0131 bu ses enerjisini orta kulak yap\u0131lar\u0131na iletir. Burada \u00fc\u00e7 adet k\u00fc\u00e7\u00fck kemik\u00e7ik (\u00f6rs, \u00fczengi ve \u00e7eki\u00e7) vard\u0131r ve bunlar ses dalgalar\u0131n\u0131 i\u00e7 kula\u011fa iletirler. \u0130\u00e7 kulakta bulunan ve koklea denilen olu\u015fumda bulunan i\u015fitmeyle ilgili al\u0131c\u0131lar, frekans (ses perdesi) ve magnit\u00fcd (sesin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, y\u00fcksekli\u011fi) gibi ses sinyalinin \u00f6zelliklerinden olu\u015fan bilgiyi toplar. Bu bilgi i\u015fitme sinirinin yard\u0131m\u0131yla beyne iletilir. Kulak sesi iletir, ancak sesin anlamland\u0131\u011f\u0131 yer beyindir. Beyin; melodi, armoni, \u00e7alg\u0131 gibi unsurlar\u0131n fiziksel \u00f6zelliklerini alg\u0131lar ve m\u00fczi\u011fi yorumlar. S\u00f6z konusu m\u00fczik g\u00fczel midir, h\u00fcz\u00fcnl\u00fc m\u00fcd\u00fcr, hareketli midir, sinirlendirici midir gibi..<\/p>\n\n\n\n Bir m\u00fczik se\u00e7sek ve iki ki\u015fiye dinletsek, bu iki ki\u015finin beynindeki m\u00fczikal yorumun ayn\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fczi\u011fin ki\u015fiye g\u00f6re anlam\u0131n\u0131; ki\u015finin hayata ve olaylara bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkileyen ve \u00e7ocuklukta olu\u015fan bili\u015fsel \u015femalar, k\u00fclt\u00fcrel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, m\u00fczik e\u011fitimi, duygusal ya\u015fant\u0131lar ve ge\u00e7mi\u015fteki deneyimler gibi bir dizi fakt\u00f6r olu\u015fturur. Yani m\u00fczikal tepki, bir\u00e7ok i\u015flevsel s\u00fcrece ba\u011fl\u0131 i\u015fleyen karma\u015f\u0131k bir olgudur.<\/p>\n\n\n\n Her ne kadar m\u00fczikal alg\u0131 zihne i\u015fitme yoluyla gelirse de, ses dalgalar\u0131 dokunma duyusu sayesinde alg\u0131lan\u0131r. Mesela apartman\u0131n\u0131zda veya yatak odan\u0131zda kom\u015funuzun teybinden gelen ritmi g\u00f6\u011f\u00fcs bo\u015flu\u011fuyla hissedebilirsiniz. Halbuki bu esnada melodiyi i\u015fitmemi\u015f olabilirsiniz. Gitar\u0131n tellerine dokunuldu\u011fu zaman, gitar\u0131n a\u011fa\u00e7tan yap\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6vdesi ses dalgalar\u0131yla sa\u011flanan titre\u015fimleri iletir. Baz\u0131 sesler, kar\u0131n ve g\u00f6\u011f\u00fcste hissedilme e\u011filimindedir, baz\u0131lar\u0131 da kafa kemiklerinde yank\u0131lan\u0131r. M\u00fczi\u011fin dokunma duyusu ile iletimi sayesinde, i\u015fitme kayb\u0131 olanlar bile m\u00fczikal uyar\u0131lar\u0131 alg\u0131layabilmektedir. Bethoven\u2019\u0131n sa\u011f\u0131r olduktan sonra bestelerini bu sayede yapt\u0131\u011f\u0131 rivayet olunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Uzm. Dr. Adnan \u00c7oban<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" M\u00fczik g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda \u00e7ok geni\u015f bir kullan\u0131m alan\u0131na sahiptir. Radyoda, televizyonda, i\u015fyerinde, camide, kilisede, konserlerde,…<\/p>\n